Ortak Baz ve Zaman Kesişimi: İki Hat Aynı Bölgede miydi?

HTS analizinde en dikkat çekici sorulardan biri şudur:

İki farklı hat, aynı zaman aralığında aynı bölgede miydi?

Bu soruya yalnızca tek bir baz kaydına bakılarak kesin cevap verilemez. Çünkü HTS kayıtları çoğu durumda doğrudan GPS konumu göstermez. Bunun yerine, hattın kayıt oluştuğu anda ilişkilendirildiği baz istasyonu veya hücresel altyapı hakkında teknik bilgiler sunar.

Bu nedenle doğru bir değerlendirme için baz ve zaman bilgilerinin birlikte incelenmesi gerekir.

Aynı baz istasyonuyla ilişkilendirilmek ne anlama gelir?

İki farklı hattın aynı baz istasyonu veya hücre üzerinden kayıt üretmesi, bu hatların ilgili zamanlarda aynı kapsama bölgesinde bulunmuş olabileceğini gösterir.

Örneğin:

Hat A → Baz X → 21.14

Hat B → Baz X → 21.18

Bu kayıtlar, iki hattın birbirine yakın zamanlarda aynı baz istasyonuyla ilişkilendirildiğini gösterir.

Ancak buradan doğrudan:

“İki kişi kesin olarak yan yanaydı.”

sonucu çıkarılamaz.

Çünkü bir baz istasyonunun kapsama alanı; bulunduğu bölgeye, antenin yönüne, hücre veya sektör yapısına, arazi koşullarına, yapılaşmaya, şebeke yoğunluğuna ve operatörün teknik yapılandırmasına göre değişebilir.

Dolayısıyla baz bilgisi önemli bir konumsal göstergedir; ancak tek başına kesin adres veya GPS konumu kanıtı değildir.

Zaman neden bu kadar önemlidir?

İki hattın farklı günlerde aynı baz istasyonuyla ilişkilendirilmesi her zaman anlamlı bir bağlantı oluşturmaz.

Örneğin iki kişi aynı iş bölgesinde çalışıyorsa, bir hafta arayla aynı baz üzerinden kayıt üretmeleri olağan olabilir.

Buna karşılık iki hattın:

Aynı gün,

Birbirine yakın saatlerde,

Aynı veya yakın baz bölgelerinde

kayıt üretmesi daha ayrıntılı bir değerlendirme gerektirebilir.

Bu nedenle HTS analizinde yalnızca:

“Aynı baz mı?”

sorusu sorulmaz.

Asıl soru şudur:

“Aynı veya yakın baz bölgelerinde, aynı zaman diliminde mi kayıt ürettiler?”

Ortak baz–zaman kesişimi nasıl değerlendirilir?

Örnek bir senaryo düşünelim:

Hat A → 22.03 – 19.42 – Baz 145

Hat B → 22.03 – 19.46 – Baz 145

İki kayıt arasında yalnızca dört dakika bulunmaktadır.

Bu durumda sistem şu ilişkiyi işaretleyebilir:

Ortak baz + yakın zaman

Ancak analiz bu tespitle tamamlanmaz. Devamında şu soruların incelenmesi gerekir:

Hatlar bu kayıttan önce hangi bazlarla ilişkilendirilmişti?

Sonraki kayıtlarında hangi bazlar görülüyor?

Bu kesişim yalnızca bir kez mi gerçekleşti?

Başka tarihlerde benzer kesişimler var mı?

Aynı zaman diliminde birbirleriyle iletişim kurdular mı?

Aynı üçüncü kişilerle temasları bulunuyor mu?

İlişkilendirildikleri bazın hücre veya sektör bilgileri uyumlu mu?

Tek bir kesişim tesadüfi veya olağan bir durum olabilir. Farklı tarihlerde tekrarlayan kesişimler ise incelenmesi gereken bir konum ve zaman örüntüsüne işaret edebilir.

Bununla birlikte tekrar sayısı da tek başına iki kişinin birlikte hareket ettiğini kanıtlamaz. Her bulgu, olayın koşulları ve diğer teknik verilerle birlikte değerlendirilmelidir.

Yakın bazlar da önemli olabilir

İki hattın mutlaka aynı baz istasyonuyla ilişkilendirilmesi gerekmez.

Örneğin:

Hat A → Baz X

Hat B → Baz Y

Baz X ile Baz Y fiziksel olarak birbirine yakınsa, bu kayıtlar iki hattın aynı genel bölgede bulunmuş olma ihtimalinin değerlendirilmesinde kullanılabilir.

Ancak yalnızca baz istasyonlarının haritadaki mesafesine bakmak yeterli değildir. Bazların kapsama alanları birbirinden farklı olabilir. Anten yönü, hücre veya sektör bilgisi, çevresel koşullar ve şebeke yapısı da dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle gelişmiş bir baz–zaman analizinde:

Baz koordinatları,

Bazlar arasındaki mesafe,

Hücre veya sektör bilgileri,

Kapsama yönleri,

Kayıtlar arasındaki zaman farkı,

Önceki ve sonraki baz ilişkileri

birlikte değerlendirilebilir.

Bu yaklaşım, yalnızca “aynı baz” eşleşmesi yapmaktan daha kapsamlı bir teknik inceleme sağlar.

HTS kayıtları kesintisiz hareket rotası göstermez

Baz kayıtları değerlendirilirken önemli bir teknik sınırlama göz önünde bulundurulmalıdır:

HTS kayıtları bir hattın kesintisiz hareket rotasını göstermez.

Baz bilgisi, yalnızca kayıt oluştuğu anda hattın ilişkilendirildiği hücresel altyapıya dair teknik bir göstergedir. Kayıt bulunmayan zaman aralıklarında hattın nerede olduğu doğrudan HTS verisinden anlaşılamaz.

Bu nedenle art arda görülen baz kayıtları bir hareket yönü hakkında ipucu verebilir; ancak aradaki güzergâhı veya kişinin kesintisiz biçimde izlediği rotayı kesin olarak göstermez.

Hareket örüntüsü neden önemlidir?

İki hattın yalnızca tek bir noktada kesişmesi kadar, önceki ve sonraki kayıtlarının nasıl bir sıralama oluşturduğu da önemlidir.

Örneğin:

Hat A:

Kadıköy → Üsküdar → Beşiktaş

Hat B:

Ataşehir → Üsküdar → Beşiktaş

Hatların kayıt zamanları birbirine yakınsa, baz ilişkilerinde benzer bir sıralama görülebilir.

Bu durum, iki hattın kesin olarak birlikte hareket ettiğini göstermez. Ancak birbirinden bağımsız tek bir baz kesişimine göre daha ayrıntılı incelenmesi gereken bir örüntü oluşturabilir.

Burada değerlendirilmesi gereken yalnızca baz adlarının sıralaması değildir. Kayıtların zaman aralıkları, bazların kapsama özellikleri ve aradaki kayıt boşlukları da dikkate alınmalıdır.

İletişim verisiyle birleştiğinde anlam güçlenir

Baz–zaman kesişimi tek başına teknik bir bulgudur. Ancak aynı zaman aralığında iki hattın:

Birbirleriyle iletişim kurması,

Aynı üçüncü kişiyle temas etmesi,

Aynı IMEI ile ilişkilendirilmesi,

Daha önce de benzer baz–zaman kesişimleri göstermesi,

Önceki ve sonraki baz kayıtlarında benzer bir sıralama oluşturması

bulgunun daha kapsamlı değerlendirilmesini sağlayabilir.

Örneğin:

20.05 → Aynı baz bölgesinde kayıt

20.08 → Hatlar arasında iletişim

20.15 → Yakın baz bölgelerinde yeni kayıtlar

şeklindeki bir akış, tek tek kayıtlara bakıldığında görülmeyen bir ilişki örüntüsünü ortaya çıkarabilir.

Yine de bu tür bir örüntü tek başına kesin bir sonuç değildir. Teknik bulgular diğer deliller ve olayın bütünüyle birlikte değerlendirilmelidir.

“Aynı yerdeydiler” demek neden dikkat gerektirir?

HTS analizinde kullanılan dil son derece önemlidir.

Teknik açıdan daha doğru ifadeler şunlardır:

“Hatlar, yakın zamanlarda aynı baz istasyonu veya hücreyle ilişkilendirilmiştir.”

veya:

“Hatlar, aynı zaman diliminde yakın baz bölgelerinde kayıt üretmiştir.”

Buna karşılık:

“Kesinlikle aynı adresteydiler.”

ifadesi çoğu durumda teknik olarak fazla iddialıdır.

HTS analizi, hatların konum ve zaman ilişkisine dair önemli teknik göstergeler sağlayabilir. Ancak baz verisi çoğu durumda kesin adresi, aynı bina içinde bulunmayı veya kişilerin yan yana olduğunu tek başına göstermez.

Bu nedenle sonuçlar, kesinlik derecesi doğru belirtilerek raporlanmalıdır.

Binlerce kayıt arasındaki kesişimler nasıl bulunur?

Bir inceleme dosyasında onlarca hat ve yüz binlerce kayıt bulunabilir. Bu büyüklükteki bir veri setinde ortak baz–zaman kesişimlerini manuel olarak belirlemek oldukça zordur.

Bir analiz sisteminin:

Baz kayıtlarını eşleştirmesi,

Belirlenen zaman toleransını uygulaması,

Aynı ve yakın bazları karşılaştırması,

Hücre veya sektör bilgilerini incelemesi,

Tekrarlayan kesişimleri listelemesi,

Sonuçları zaman çizelgesi ve harita üzerinde göstermesi

analistin dikkatini doğrudan incelenmesi gereken noktalara yöneltebilir.

Örneğin sistem şu şekilde bir özet sunabilir:

Karşılaştırılan hatlar: Hat A + Hat B

Ortak bölge: Üsküdar

Kayıtlar arasındaki zaman farkı: 3 dakika

Benzer kesişim sayısı: 6

Böyle bir özet, binlerce satırlık ham veride görülmesi zor olan ilişkilerin daha hızlı fark edilmesini sağlar.

Ancak kullanılan zaman toleransının, baz yakınlığı ölçütünün ve eşleştirme yönteminin analizde açıkça belirtilmesi gerekir. Örneğin “yakın zaman” ifadesinin 3, 5 veya 15 dakikalık bir aralığı temsil etmesi sonuçların yorumlanmasını etkileyebilir.

Konum, zamanla ve diğer kayıtlarla birlikte anlam kazanır

Aynı bölgede bulunmak tek başına anlamlı olmayabilir.

Ancak iki hattın aynı bölgede, birbirine yakın zamanlarda ve farklı tarihlerde tekrar tekrar kayıt üretmesi incelenmesi gereken bir örüntü oluşturabilir.

Bu örüntü; iletişim kayıtları, IMEI ilişkileri, ortak irtibatlar ve olayın diğer teknik bulgularıyla birlikte değerlendirildiğinde daha anlamlı hale gelir.

HTS Asistanı’nın yaklaşımı da yalnızca baz istasyonlarını harita üzerinde göstermek değildir.

Amaç; hat, baz, hücre, zaman, mesafe, IMEI ve iletişim ilişkilerini birlikte değerlendirerek önemli kesişimleri görünür, karşılaştırılabilir ve analiz edilebilir hale getirmektir.

Çünkü HTS analizinde önemli olan yalnızca:

“Neredeydiler?”

sorusu değildir.

Asıl değerlendirilmesi gereken şudur:

“Hangi zaman aralığında, hangi baz veya hücreyle, kimlerle ve hangi diğer teknik kayıtlarla birlikte ilişkilendirildiler?”

Bağlantıları analiz et, gerçeği ortaya çıkar.